In mijn olifant is een kamer

In mijn olifant is een kamer
(Maandagavond#53)

Hee Jan, sorry dat het even duurde
Ik vind het een mooie tekst!
Persoonlijk idd, en kan me voorstellen dat je op het moment zelf denkt: had ik er maar wat grappen in geschreven
Maar dat is ok, dus ik zou ervoor gaan
Misschien moet je proberen aan het begin of achteraf een soort toon te zoeken live waarbij je contact maakt met het publiek
Voordat je ze zegmaar mee de dieperik in neemt.

Een tijdje geleden heb ik mijzelf uitgenodigd om hier op deze maandagavond iets te komen voorlezen – ik heb dat nog nooit gedaan, ik vind het nogal spannend – en toen ik Suzanne mailde met een tekst was dat haar antwoord.
Maak contact met het publiek voordat je ze mee de dieperik in neemt.
Hebben jullie het gevoel dat wij al contact hebben?
Willen jullie met mij de dieperik in?
De tekst die ik Suzanne had opgestuurd gaat als volgt:

Exact één decennium geleden was mijn vrouw voor het eerst zwanger. Sindsdien leven mijn vrouw en ik in een wereld die is opgetrokken uit kleren, boeken en schoenen in aandoenlijke formaten, en luister ik dagelijks naar de lieve nonsens die mijn, ondertussen, drie kinderen uitkramen. Bij momenten heb ik de afgelopen tien jaar mijn eigen hoofd willen afbijten. Soms voelt het alsof de voordeur plots is dichtgegaan en de as waarrond ons leven roteert van de keuken naar de slaapkamers loopt.

Eén voordeel van verbannen worden naar ons eigen leven als jonge ouders was dat we de buitenwereld konden proberen buitenhouden. Maar die buitenwereld heeft de afgelopen jaren nogal zijn best gedaan om een voet binnen te krijgen. Ik herinner mij mijn vrouw in tranen, met haar eerste bolle buik, toen wij vernamen wie in Amerika voor ‘t eerst verkozen werd. Wij die tijdens corona in een, op zeven mensen na, lege kerk zonder knuffels afscheid namen van mijn vrouw haar grootmoeder. Het ongeloof dat in de Ardennen, waar wij een paar weken later zouden gaan trouwen, mensen waren meegesleurd in kolkende rivieren. Ik die opzocht wat tegenwoordig het bereik is van langeafstandsraketten. De paniekaanval, telkens wij lazen en vooral voelden dat elke zomer de afgelopen tien jaar de warmste sinds de metingen was geweest en ook de geruststelling dat, als je voor 23u bestelt, het morgen wordt geleverd.

Elke afgelopen winter ben ik doodsbang voor oorlog geweest, en in de lente was ik dat telkens gelukkig weer vergeten. Ik praatte erover met mijn vrouw, maar vaker ook niet. En mijn kinderen, die wisten van niks. Maar echt van niks. Wij maar bibberen, en het enige waar zij zich zorgen over maken, is of ik zeker de juiste boterhamworst op hun sandwiches heb gelegd.

Zo leven wij al tien jaar samen, alsof wij een kamer betrekken binnenin een olifant, goed verstopt ergens achter haar warme ingewanden. Haar dikke huid houdt de wereld buiten. Mijn vrouw en ik weten dat zij vaak wankelt en siddert, de olifant, terwijl zij door de buitenwereld beweegt, terwijl de kinderen haar schokken aanvoelen als wiegen. Onze olifant weet waar de schermutselingen zijn, zij probeert ze voor ons te ontzien. Mijn vrouw en ik houden het servies vast en we houden de glazen op het rek. We kijken elkaar aan en zwijgen. Zo zitten wij al tien jaar samen in een kamer in een olifant en deinen we mee in een richting die wij nog niet kennen.

Maar het is bijna voorbij. Onze oudste zoon wordt volgend jaar 10 jaar. Wij kunnen niet meer voorkomen dat hij flarden opvangt van de buitenwereld. Op school starten om de zoveel weken nieuwe kindjes uit Oekraïne, zijn klasgenootjes maken ruzie met het meisje uit Israël, zijn opa toont hem met de glimlach onze familiefoto die hij met AI bewerkt heeft, waardoor iedereen eruit ziet alsof we in 1850 leven, gratis gemaakt in ruil voor de eigendomsrechten op onze gezichten.

Ik ben mijn boeltje aan het pakken. Het is bijna tijd om de kamer in onze olifant te verlaten. Wij zullen binnenkort met onze kinderen moeten gaan spreken over wat we gezwegen hebben. Dan gaat het luik open en dan klimmen we er alle vijf uit. De jongste zal dan al begrijpen waarom. Zo zal dat gaan: we klimmen van de ladder af, en dan kijken we samen naar die lieve olifant, waarin wij zoveel tijd hebben doorgebracht, die alles over ons en de wereld weet en die ons al jaren door de wereld leidt, en ons ervoor afschermt. Ten afscheid zullen wij voor het eerst en voor het laatst in dat begripvolle, wijze, gewimperde oog kijken van de olifantenkoe die alles heeft gezien. Zij zal nog iets liefs doen met haar slurfje, en dan gaan zij en wij elk onze eigen weg.

Tot hier ging de tekst die ik aan Suzanne had gestuurd. Ik was bang om iets te schrijven en voor te lezen waarin ik angst uitspreek. De angst uitspreken, dat is mijn persoonlijke olifant in mijn persoonlijke kamer. Wat ik aan mijn kinderen niet kan zeggen, kan ik wel aan jullie zeggen.

Ik ben bang.

Ik spreek de angst uit omdat ik hoop dat hier staan en dit met jullie delen iets zou kunnen veranderen. (Ik doe dit dus allemaal voornamelijk voor mezelf.)

Ik wil om af te sluiten naast de angst ook de hoop uitspreken dat mijn kinderen – en hopelijk die van jullie, als jullie die ook hebben of wensen – ooit minstens voor heel even ook iemand tegenkomen voor wie de liefde zo totaal is dat ze plots, zonder precies te weten hoe ze er in zijn geraakt, weer in een kamer zijn, verstopt, diep verborgen in hun eigen olifant, in een kamer waarin ze kunnen doen alsof die de wereld is, met de echte wereld ver daarbuiten.

 

Jan Daneels

 

 

 

Deze tekst werd gebracht op Maandagavond#53 in het kader van onze nwe rubriek ‘De hoge hoed’. In deze gloednieuwe rubriek geven we iemand uit het publiek het podium om een tekst te brengen. Een seizoen lang eindigen we elke Maandagavond met deze nieuwe rubriek waarbij iemand een gedicht, stand-up, literaire tekst, slam… brengt rond een thema waarvan die persoon vindt dat we het daar echt eens over moeten hebben. Een Maandagavondvariant op een open-mic dus. Meer weten? Lees het hier.